ຈາກສະຖິຕິການນໍາໃຊ້ອິນເຕີເນັດ ແລະ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍຂອງຄົນລາວ ເຫັນວ່າມີການຈະເລີນເຕີບໂຕຂຶ້ນໃນທຸກປີໆ ບໍ່ວ່າຈະເປັນ Facebook, Messenger, LinkedIn ແລະ X (Twitter) ເປັນຕົ້ນ. ນອກຈາກນີ້, ການນໍາໃຊ້ວອດແອັບ (WhatsApp) ຂອງຄົນລາວ ຊຶ່ງເປັນແອັບພິເຄຊັ່ນໃນການຕິດຕໍ່ສື່ສານກັນຜ່ານທາງ ຂໍ້ຄວາມ (Message), ການໂທ (Calling) ຫຼື ການໂທແບບເຫັນໜ້າ (Video Call) ຟຣີ ຜ່ານທາງອິນເຕີເນັດ ກໍ່ມີລັກສະແຜ່ຫຼາຍ ແລະ ເປັນຊ່ອງທາງການຕິດຕໍ່ສື່ສານຫຼັກໃນປັດຈຸບັນ ໃນ ສປປ ລາວ ກໍ່ວ່າໄດ້. ໃນເມື່ອມີການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງເຕັກໂນໂລຊີເພີ່ມຂຶ້ນ, ແນ່ນອນ ຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະຕົກເປັນເຫຍື່ອຂອງອາຊະຍາກຳທາງໄຊເບີກໍ່ມີມາໃນຮູບແບບໃໝ່ໆ ຄຽງຄູ່ກັບເຕັກໂນໂລຊີໃໝ່ໆເຊັ່ນກັນ.ໃນບໍ່ດົນມານີ້ ໄດ້ມີຜູ້ໃຊ້ວອດແອັບລາຍງານວ່າພົບໄພຄຸກຄາມທາງວອດແອັບກໍາລັງແຜ່ກະຈາຍ ໂດຍຜູ້ບໍ່ຫວັງດີຈະເຂົ້າມາໃນກຸ່ມສົນທະນາແລ້ວສົ່ງລິ້ງລົງກຸ່ມ ຊຶ່ງຈາກການກວດສອບລິ້ງດັ່ງກ່າວໃນເບື້ອງຕົ້ນ ເຫັນວ່າແມ່ນລິ້ງຫຼອກລວງ (Phishing) ທີ່ຈະນໍາຜູ້ໃຊ້ໃນກຸ່ມທີ່ກົດລິ້ງໄປຫາເວັບໄຊການພະນັນ ແລະ ຍັງບໍ່ສາມາດລະບຸໄດ້ວ່າຫຼັງຈາກເຂົ້າໄປໃນເວັບດັ່ງກ່າວແລ້ວ ຈະມີຜົນກະທົບຫຍັງເກີດຂຶ້ນພາຍຫຼັງອີກບໍ່. ນອກຈາກນີ້, ຜູ້ບໍ່ຫວັງດີຍັງໄດ້ສົ່ງການເຊີນເຂົ້າກຸ່ມ (Invite) ໃຫ້ກັບຜູ້ໃຊ້ຄົນອື່ນໆເຂົ້າມາ ແລ້ວຍັງລຶບຜຸ້ໃຊ້ທີ່ເປັນແອັດມິນກຸ່ມເກົ່າອອກ ແລະ ມອບສິດການເປັນແອັດຜູ້ໃຊ້ຄົນອື່ນທີ່ຕົນເອງກໍານົດໄວ້.



ຈາກການລາຍງານຂອງຜູ້ໃຊ້ວອດແອັບທີ່ຕົກເປັນເຫຍື່ອ ຍັງບໍ່ສາມາດໃຫ້ຂໍ້ມູນໄດ້ວ່າກ່ອນໜ້ານັ້ນໄດ້ມີການກົດລິ້ງ ຫຼື ການກະທໍາໃດບໍ່ທີ່ເປັນຄວາມສ່ຽງ ທີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ບໍ່ຫວັງດີເຂົ້າມາໃນກຸ່ມ ແລະ ໄດ້ຮັບສິດການເປັນແອັດມິນ ທີ່ສາມາດລຶບແອັດມິນເກົ່າອອກ ແລ້ວແຕ່ງຕັ້ງແອັດມິນຄົນໃໝ່ມາແທນ.
ອີງຕາມຂໍ້ມູນທີ່ໄດ້ຮັບມາ ມີຄວາມເປັນໄປໄດ້ວ່າຜູ້ບໍ່ຫວັງດີຕ້ອງການໃຊ້ກຸ່ມສົນທະນາທີ່ຍຶດມາໄດ້ນັ້ນ ເພື່ອດໍາເນີນການຫຼອກລວງໃນຮູບແບບຕ່າງ, ຊຶ່ງການເຊີນຄົນອື່ນເຂົ້າມາໃນກຸ່ມເພີ່ມຕື່ມ ອາດເປັນທັງເປົ້າໝາຍ (ເຫຍື່ອ) ແລະ ກຸ່ມຜູ້ບໍ່ຫວັງດີທີ່ເຂົ້າມາເຮັດວຽກເປັນຂະບວນການໃນການຕົວຍົວະເຫຍື່ອໃນກຸ່ມ ເພື່ອຫວັງເອົາຂໍ້ມູນ ຫຼື ເງິນ, ອາດເປັນການຕົວະໃຫ້ລົງທຶນ, ຫຼິ້ນການພະນັນອອນລາຍ ແລະ ອື່ນໆ.
ຄໍາແນະນໍາ:
ເພື່ອຄວາມປອດໄພໃນການນໍາໃຊ້ວອດແອັບໃຫ້ປອດໄພ ເພື່ອປ້ອງກັນການຕົກເປັນເຫຍື່ອອາຊະຍາກໍາທາງໄຊເບີ ຫຼື ການແຮັກບັນຊີຜູ້ໃຊ້, ຈຶ່ງຂໍແນະນໍາໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ປະຕິບັດດັ່ງລຸ່ມນີ້:
✅ ເປີດການນຳໃຊ້ການຢືນຢັນສອງຂັ້ນຕອນ (Two-Step Verification) ພ້ອມທັງເພີ່ມອີເມວການກູ້ຄືນ;
✅ ຫ້າມເປີດເຜີຍລະຫັດ OTP ຫຼື ລະຫັດຢືນຢັນໃຫ້ກັບຄົນອື່ນ;
✅ ອັບເດດ WhatsApp ແລະ ລະບົບປະຕິບັດໃຫ້ເປັນເວີຊັ່ນຫຼ້າສຸດສະເໝີ;
✅ ລັອກໂທລະສັບ ແລະ ແອັບຂອງທ່ານດ້ວຍລາຍນິ້ວມື ຫຼື Face ID ຂອງທ່ານ;
✅ ກວດສອບອຸປະກອນທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັບ WhatsApp ເປັນປະຈຳ;
✅ ເປີດໃຊ້ການສຳຮອງຂໍ້ມູນແບບເຂົ້າລະຫັດຕົ້ນທາງຫາປາຍທາງ (End-to-end encrypted backup);
✅ ລະມັດລະວັງລິ້ງ, ຂໍ້ຄວາມ ແລະ ຟາຍແນບຈາກຜູ້ສົ່ງທີ່ບໍ່ໜ້າເຊື່ອຖື;
✅ ກວດສອບຕົວຕົນຂອງຜູ້ທີ່ຮ້ອງຂໍຂໍ້ມູນທີ່ລະອຽດອ່ອນ ຫຼື ຂໍການຈ່າຍເງິນຜ່ານຊ່ອງທາງອື່ນໆສະເໝີ;
✅ ກວດສອບການຕັ້ງຄ່າຄວາມເປັນສ່ວນຕົວຂອງທ່ານເປັນແຕ່ລະໄລຍະ.